Dieta

Sól, żywienie a zdrowi

Spożycie soli kuchennej (chlorku sodu) w Polsce znacznie przekracza normy i zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Przeciętna dieta w gospodarstwach domowych uwzględniając dodatkowo spożycie żywności poza domem (restauracje, stołówki) może dostarczać nawet 13,5 -14 g Na Cl na osobę w ciągu dnia. Natomiast zapotrzebowanie na sód dorosłego człowieka w klimacie umiarkowanym przy normalnej aktywności fizycznej wynosi zaledwie 115 mg sodu dziennie. Zapotrzebowanie to wzrasta w podwyższonej temperaturze otoczenia i przy zwiększonej aktywności fizycznej.

 

Nadmiar sodu jest niestety szkodliwy dla zdrowia. Zwiększona podaż sodu w diecie powoduje wzrost wydalania wapnia z moczem i może prowadzić do powstania kamieni w nerkach. Długotrwałe spożycie dużej ilości chlorku sodu jest czynnikiem ryzyka choroby nadciśnieniowej. Może być też związane z występowaniem udarów mózgu. Dieta bogata w sól może powodować wzrost ryzyka rozwoju raka żołądka, gdyż sól uszkadza błonę śluzową żołądka.

 

Zawartość soli w produktach spożywczych dostępnych na rynku jest zróżnicowana. Najwięcej soli zawierają: pieczywo (1,4-1,8%), sery żółte i topione (1,5-4,7 g/100g produktu), wędliny (1,4 g/100g produktu). Znaczne ilości zawierają też różnego typu płatki zbożowe, sosy, dania gotowe, produkty marynowane, kiszone, konserwy, potrawy typu fast food.

 

Aby zmniejszyć zawartość soli w diecie należy przede wszystkim zmniejszyć dodawanie soli w trakcie przygotowywania potraw (gotowania, duszenia, pieczenia), unikać dosalania potraw na talerzu, wykluczyć z diety produkty o wysokiej zawartości soli. Tradycyjną sól można też zastąpić solą ziołową, magnezową lub potasową.

 

Sól mogą doskonale zastąpić aromatyczne zioła: tymianek, majeranek, czosnek, bazylia, estragon, imbir, papryka, gałka muszkatołowa, koper, zielona pietruszka. Przygotowując potrawy można je dowolnie komponować według własnego uznania albo skorzystać z gotowych mieszanek np. zioła prowansalskie.

 

Osoby chorujące na nadciśnienie powinny szczególnie unikać soli w diecie. Natomiast ważne też aby wzbogacić jadłospis w produkty bogate w potas:

  • owoce (banany, brzoskwinie, czarne porzeczki)
  • warzywa (pomidory, szpinak, brukselka, ziemniaki)
  • suche nasiona roślin strączkowych (fasola, groch)
  • otręby pszenne i owsiane, płatki jęczmienne i owsiane
  • orzechy włoskie

 

Dodatkowo należy ograniczyć picie kawy, mocnej herbaty, coca-coli, alkoholu.

W leczeniu nadciśnienia ważną rolę odgrywa również utrzymanie prawidłowej masy ciała, dlatego warto pozbyć dodatkowych zbędnych kilogramów.

« wstecz